G’d als Vader, en de plaats van de Noachied.

Laatst vroeg ik mij eens af, kan ik als Noachied G'd als Vader aanspreken? In sommige gebedenboeken voor Noachieden staan gebeden waarin HaSjem wordt aangesproken als Vader. Dit is een vraag die bij veel Noachieden vroeg of laat naar boven komt. We zouden kunnen zeggen: natuurlijk, het staat toch in een gebedenboek dat onder toezicht van Rabbijnen is geschreven. Maar toch blijft de vraag kunnen wij als Noachied de Eeuwige eigenlijk wel zo aanspreken? Laten we eens kijken wat de Tora hierover zegt. In de Tora wordt Israël expliciet “kinderen” of “zonen” van G’d genoemd: “Mijn zoon, Mijn eerstgeborene is Israël” (Sjemot / Ex. 4:22 voorafgaand aan Sinaï) "Kinderen zijn jullie, van de Eeuwige jullie G'd” (Dewariem / Deut 14:1) Deze woorden horen bij het verbond dat G’d met Israël heeft gesloten. Binnen dat verbond is G’d niet alleen Schepper en Koning, maar ook een Vader: degene die leidt, corrigeert, opvoedt en nabij is. Daarom komt het aanspreken van G’d als Avinu (“onze Vader”) veel voor in de Joodse gebeden. Dat is belangrijke context, want deze taal is verbonds taal, geen algemene religieuze titel, maar verbonden aan een specifieke relatie. En waar staan de Noachieden? Als Noachieden staan wij óók in relatie tot G’d. Die relatie is wezenlijk, betekenisvol en door HaSjem zelf gewild. De Joodse traditie spreekt over Noachieden als: schepselen van G’d, dienaren van G'd en rechtvaardigen onder de volkeren (chasidei umot ha-olam) Maar wat opvalt: we worden geen “kinderen van G’d” genoemd. Niet omdat we verder van HaShem af zouden staan, maar omdat onze relatie anders van aard is. Wij staan niet in het Sinaïtische verbond, maar in het verbond dat G’d met Noach sloot en al zijn nakomelingen, dus met de hele mensheid (Bereshiet 9). Dat verschil gaat niet over waarde, maar over de rol: Israël leeft binnen een vader–kindrelatie van het verbond. Noachieden leven in een relatie van Schepper en mens, Koning en onderdaan. Beide relaties zijn echt. Ze zijn alleen niet hetzelfde. G’d als Vader ervaren. Toch is er iets diepers dat veel Noachieden herkennen: G’d is niet afstandelijk. Hij is zorgzaam en rechtvaardig. Ja, zelfs zeer nabij. Veel rabbijnen erkennen dat een Noachied G’d wel degelijk als vaderlijk kan ervaren als Degene die beschermt, leidt en verantwoordelijkheid neemt voor Zijn schepping. Die ervaring wordt niet ontkend. Wel wordt vaak aangeraden om in vaste of formele gebeden taal te gebruiken die beter past bij de Noachidische positie, zoals: Schepper, Koning van het universum, HaSjem, de Ene of Heer der Wereld. Dat is geen afwijzing, maar een vorm van eerbied: ieder spreekt G’d aan vanuit zijn eigen plaats of positie. Wat telt uiteindelijk? In het Jodendom draait nabijheid tot HaSjem niet om titels, maar om trouw en daden. Rambam schrijft dat een Noachied die de Noachidische geboden naleeft omdat G’d ze heeft gegeven, wordt gerekend tot de rechtvaardigen en deel heeft aan de komende wereld. Dat is een krachtige en zeker een bemoedigende gedachte. Voor de duidelijkheid: Een Noachied hoeft geen Jood te worden, hoeft geen Joodse liturgie over te nemen en geen specifieke aanspreekvorm te gebruiken om volledig en oprecht met HaSjem te leven. Wil een Noachied dit laatste wel (de liturgie) dan zijn er verschillende gebedenboeken te verkrijgen voor een aanvulling van het gebeds leven. Wanneer wij in een gebedenboek woorden tegenkomen waarin G’d als Vader wordt aangesproken, mogen we dit zien als taal die voortkomt uit een ander verbond, maar ook zeker als een uitnodiging om stil te staan bij G’ds betrokkenheid bij de Noachied. En ben er dus van overtuigd dat de schrijvers en het toezicht van de rabbijnen van deze gebedenboeken dit ook zo bedoelden. Dat Hij als een vader zorgt voor zijn schepselen. Maar niet als Vader – kind relatie in het verbond, zoals bij Israël. Voor noachieden ligt de kracht in het leven van onze eigen roeping: rechtvaardig, bewust en met eerbied voor de Ene.

Geschreven door Marco Verhaar

Vond je dit artikel leuk? Like en deel het!

© Copyright, alle rechten voorbehouden.